Molebeli ea Bohlale, Mohloli oa Bophelo
Ka ho potlaka ha indasteri le ho hola ha metse, ho qhalwa ha likhoerekhoere ho bakile tšilafalo e mpe tikolohong ea metsi le mehloling ea metsi. Metsi a litšila a indasteri a sa phekoloang kapa a sa phekoloang hantle le likhoerekhoere tsa malapeng li na le lintho tse ngata tse kotsi, tse kang litšepe tse boima, litšila tsa lik'hemik'hale le likokoana-hloko. Lintho tsena ha li senye feela tekano ea tikoloho ea metsi, e leng se lebisang ho etrophic ea libopuoa tsa metsi le phokotso ea mefuta-futa ea lintho tse phelang, empa li sokela polokeho ea mehloli ea metsi a nooang, li sitisa nts'etsopele e tsitsitseng ea temo, litlhapi le indasteri, 'me li eketsa litšenyehelo tsa tsamaiso ea sechaba le tsosoloso ea tikoloho. Ka hona, ho matlafatsa tlhokomelo le mehato ea thibelo ea tšilafalo ea metsi ke ea bohlokoa haholo ho netefatseng ts'ireletso ea mehloli ea metsi, ho boloka tikoloho ea tikoloho le botsitso ba sechaba..
KOPO
01 Tlhokomelo ea boleng ba metsi a drainage
Mokero ke mokero o tobileng oo likhoerekhoere li kenang metsing a tlhaho. Ka hona, ho beha leihlo ka tieo boleng ba metsi mokerong ke mohato oa bohlokoa oa ho laola mehloli ea tšilafalo le ho netefatsa boleng ba metsi a ka tlase ho noka. Ho beha leihlo mokero hangata ho shebana le ho ntša metsi a tsoang mohloling oa libaka tse kang lifeme tsa kalafo ea likhoerekhoere tsa litoropo, ho tsoa ha likhoebo tsa indasteri, le ho ntša metsi a pula. Ka ho beha leihlo khafetsa kapa ka ho tsoelang pele, hoa khoneha ho netefatsa hore boleng ba metsi a tsoang mokero bo fihlela maemo a naha kapa a lehae, le ho lemoha le ho lokisa ho tsoa ho feteletseng kapele.
- Tlhoko ea oksijene ea lik'hemik'hale (COD): sesupo sa bohlokoa sa ho lekanya litaba tsa lintho tse phelang ka metsing.
- Tlhoko ea oksijene ea biochemical (BOD): e bonts'a bongata ba lintho tse phelang tse bolang ka metsing.
- Ammonia naetrojene (NH₃-N): E lekola bongata ba metsoako ea naetrojene metsing. Bongata bo feteletseng bo ka lebisa ho eutrophication metsing.
- Phosphorus e felletseng (TP): Ho tšoana le naetrojene ea ammonia, phosphorus e ngata e ka boela ea baka ho bola ha metsi 'meleng.
- Lintho tse tiileng tse emisitsoeng (SS): E bontša lintho tse tiileng tse sa qhibilihang ka metsing, tse kang sediment, likaroloana tsa tlhaho, jj.
- Boleng ba pH: E lekanya pH ea metsi. Ho phahama haholo kapa ho ba tlase haholo ho tla ama ho phela ha lintho tse phelang metsing.
- Oksijene e Qhibilihileng (DO): E bohlokwa bakeng sa ho boloka tikoloho ya metsing, DO e tlase e ka lebisa ho bolaweng ha ditlhapi.
02. Tlhokomelo ea boleng ba metsi ho ea holimo le tlaase ho linoka
Linoka ke tsona tse tsamaisang metsi a ka holimo, 'me maemo a boleng ba metsi likarolong tse fapaneng tse holimo le tse tlase a bontša ka ho toba boemo ba tšilafalo ka har'a besene. Boleng ba metsi a holimo bo khetholla polokeho ea metsi libakeng tse tlase; ha boleng ba metsi a tlase bo bontša ka botlalo mojaro oa tšilafalo ea besene eohle. Ka ho beha leihlo nako e telele likarolo tse ngata tse holimo le tse tlase tsa noka, boholo le tekanyo ea tšusumetso ea mehloli ea tšilafalo li ka hlahlojoa, ho fana ka motheo oa saense oa ho theha maano a utloahalang a taolo ea mehloli ea metsi le tšireletso.
- Diparamente tsa boleng ba metsi tse tlwaelehileng: ho kenyeletswa boleng ba pH, mocheso, ho tsamaisa metsi, oksijene e qhibilihisitsweng (DO), ho fifala ha metsi, jj. Diparamente tsena di ka utlwisisa ka potlako thepa ya motheo ya mmele le ya dikhemikhale ya mmele wa metsi.
- Matswai a phepo: a kang ammonia naetrojene (NH₃-N), nitrate (NO₃), nitrite (NO₂), le phosphorus e felletseng (TP), a sebediswang ho lekola kotsi ya ho bola ha metsi a mangata.
- Ditshila tsa tlhaho: tse kang tlhokeho ya oksijene ya dikhemikhale (COD) le tlhokeho ya oksijene ya dikhemikhale (BOD), tse sebediswang ho lekola boemo ba tshilafatso ya dintho tse phelang.
03 Tlhokomelo ea boleng ba metsi a letšeng le matamo
Matša le matamo a metsi ha se feela libaka tsa bohlokoa tsa metsi a hloekileng empa hape ke mohloli o moholo oa metsi a nooang libakeng tse ngata tsa litoropo le tsa mahaeng. Kaha a koetsoe hanyane, hang ha a silafetse, ho hlaphoheloa ho thata. Ka hona, ho hlokahala ho latela le ho beha leihlo boleng ba metsi a libaka tsena tsa metsi nako e telele, ka tlhokomelo e khethehileng litabeng tse kang eutrophication le tšilafalo ea tšepe e boima. Ho phaella moo, boleng ba metsi matšeng le matamong a metsi bo atisa ho fetoha butle, empa ha bo senyeha, bo ka ba le litlamorao tsa nako e telele tikolohong ea tikoloho le bophelong ba batho.
- Matswai a phepo: a kang ammonia naetrojene (NH₃-N), nitrate (NO₃), nitrite (NO₂), le phosphorus e felletseng (TP), a sebediswang ho lekola kotsi ya ho bola ha metsi a mangata.
- Ponaletso: Ka ho lekanya ponaletso ea metsi, palo ea mafome le bolele ba metsi li ka hlahlojoa ka tsela e sa tobang.
- Oksijene e Qhibilihileng (DO): Ke ea bohlokoa bakeng sa ho boloka tikoloho ea metsing, haholo-holo nakong ea mocheso o phahameng lehlabula. Oksijene e qhibilihileng e tlase e ka baka lefu la litlhapi. Boleng ba pH: E lekanya pH ea metsi. Ho phahama haholo kapa ho tlase haholo ho tla ama ho phela ha bophelo ba metsing.
- Ditshila tsa tlhaho: tse kang tlhokeho ya oksijene ya dikhemikhale (COD) le tlhokeho ya oksijene ya dikhemikhale (BOD), tse sebediswang ho lekola boemo ba tshilafatso ya dintho tse phelang.
04 Tlhokomelo ea boleng ba metsi a ka tlas'a lefatše
Jwalo ka mohlodi wa bohlokwa wa metsi a patilweng, metsi a ka tlase ho lefatshe a bapala karolo e ke keng ya nkeloa sebaka ho bolokeng tekano ya tikoloho le ho fihlela ditlhoko tsa metsi a batho. Leha ho le jwalo, mehlodi ya metsi a ka tlase ho lefatshe e kotsing ya ho silafatswa ke manyolo a temo, ho dutla ha dibolayadikokwanyana, ho dutla ha metsi a ditshila a diindasteri le mabaka a mang. Ka lebaka la sekgahla se butle sa ntjhafatso ya metsi a ka tlase ho lefatshe, hang ha a silafetse, ho hlaphoheloa ho thata haholo. Ka hona, ho beha leihlo boleng ba metsi a ka tlase ho lefatshe nako e telele ho ka fana ka temoso ya pele ya dikotsi tse ka bang teng tsa tshilafatso le ho sireletsa mohlodi ona wa bohlokwa.
- Litekanyetso tsa boleng ba metsi tse tloaelehileng: ho kenyeletsoa boleng ba pH, conductivity, dissolving (DO), mocheso, jj., tse sebelisoang ho lekola litšobotsi tsa mantlha tsa 'mele le tsa lik'hemik'hale tsa metsi a ka tlas'a lefatše.
- Matswai a phepo: a kang ammonia naetrojene (NH₃-N), nitrate (NO₃), nitrite (NO₂), le phosphorus e felletseng (TP), a sebediswa ho lekola hore na metsi a ka tlasa lefatshe a silafaditswe ke mehlodi ya temo e seng ya ntlha.
- Litšepe tse boima: tse kang loto, mercury, cadmium, chromium, jj., haholo-holo bakeng sa libaka tse anngoeng ke mesebetsi ea indasteri.
- Metswako ya tlhaho e feto-fetohang (VOCs): jwalo ka benzene, toluene, xylene, jj., hangata e hlaha haufi le petrochemical, tlhahiso ya elektroniki le diindasteri tse ding.
- Metswako ya tlhaho e sa fetoheng ka bongata (SVOC): Jwalo ka di-hydrocarbon tse nkhang hamonate tsa polycyclic (PAHS), di-biphenyl tse nang le polychlorinated (PCB), jj. Dintho tsena di tsitsitse tikolohong mme di thata ho di senya.
Pokello le phetiso
E le ho netefatsa ho nepahala le ts'ebetso ea nako ea sebele ea tlhahlobo ea tšilafalo ea boleng ba metsi, ho hlokahala hore ho sebelisoe li-sensor tsa boleng ba metsi tse se nang mohala. Mingkong e sebelisa li-sensor tse nepahetseng haholo ho lekanya liparamente tsa boleng ba metsi (tse kang COD, BOD, ammonia nitrogen, phosphorus eohle, jj.) ho potoloha lebopo kapa matsoapo a noka a holimo le a tlase. (litšepe tse boima, jj.), lisebelisoa li tšehetsa mekhoa e meraro ea puisano ea Netcom 4G kapa NB ho fumana data ea tlhokomelo sethaleng sa tlhokomelo ka marang-rang a se nang mohala a 4G kapa NB, ho netefatsa hore sethala sa tlhokomelo le basebelisi ba mehala ea thekeng ba ka fumana tlhaiso-leseling e nepahetseng ea boleng ba metsi ka nako, bakeng sa tsamaiso e sebetsang hantle le ho fana ka motheo o tiileng oa ho etsa liqeto.
Bohlokoa ba kaho
1. Netefatsa polokeho ea mehloli ea metsi
Ho beha leihlo boleng ba metsi tsamaisong ea drainage ka nako ea sebele ho netefatsa polokeho ea mehloli ea metsi a nooang, ho sireletsa bophelo bo botle ba sechaba le ho thibela ho ata ha mafu.
2. Khothaletsa ts'ireletso ea tikoloho
Fokotsa mesi e silafatsang, ntlafatsa boleng ba metsi, sireletsa tikoloho ea metsing, le ho ntlafatsa boleng ba tikoloho ea litoropo.
3. Ntlafatsa bokgoni ba karabelo ya tshohanyetso
Lemosa ka potlako ka maemo a tšohanyetso a tikoloho, fana ka tšehetso ea data ea nako ea sebele, 'me u thuse mafapha a amehang ho nka mehato e sebetsang ea maemo a tšohanyetso kapele.
4. Ntlafatsa boemo ba tsamaiso ea litoropo
Tlhokomelo e bohlale e thusa puso e nepahetseng, e ntlafatsa kabo ea mehloli, e ntlafatsa ts'ebetso ea tsamaiso, 'me e fokotsa litšenyehelo tsa taolo ea tšilafalo ea tikoloho.
Linyeoe tse fetileng
Morero oa ho beha leihlo boleng ba metsi a litšila sepetlele sa litoropong
Morero ona o fumaneha Motseng oa Yancheng, Profenseng ea Jiangsu. Haholo-holo o beha leihlo boleng ba metsi a litšila a sepetlele. Metsi a litšila a sepetlele a na le lintho tse fapaneng tse kotsi (tse kang masalla a lithethefatsi, likokoana-hloko, jj.), tse bakang litšokelo tse ka bang teng tikolohong le bophelong ba batho. Netefatsa hore ho beoa leihlo nako ea sebele ha metsi a litšila a sepetlele a ntšoa, ho lemoha le ho sebetsana le maemo a sa tloaelehang ka nako e loketseng, ho hlokomela ponts'o le tlhahlobo ea data ka nako ea sebele ka sethala sa tlhokomelo, le ho tšehetsa ho bolela esale pele mekhoa le lialamo tse sa tloaelehang.
Re khomarela "mohala oa bophelo" oa toropo 'me re netefatsa polokeho ea mehloli ea metsi a nooang ka ho beha leihlo boleng ba metsi ka nako ea sebele, ha ka nako e ts'oanang re fokotsa mesi e silafatsang, re sireletsa tikoloho ea metsing, 'me re khothaletsa ts'ireletso ea tikoloho. Tsamaiso e bohlale ea sistimi ea ho beha leihlo e ntlafatsa ts'ebetso ea tsamaiso ea litoropo, e ntlafatsa kabo ea mehloli, e ntlafatsa bokhoni ba karabelo ea tšohanyetso maemong a tšohanyetso a tikoloho, e ntlafatsa ho mamella ha litoropo, 'me e fihlela maano a nako e telele bakeng sa nts'etsopele e tsitsitseng.
Nako ea poso: Tshitwe-27-2024





